Bezpieczne suplementy sportowe – komplet informacji

Ten artykuł dedykowany jest wszystkim osobom związanym z profesjonalnym sportem – trenerom, dietetykom i sportowcom, dla których jakość i bezpieczeństwo suplementów jest jednym z ważnych elementów codziennych przygotowań do zawodów. W tym artykule dowiesz się wszystkiego o bezpiecznych suplementach sportowych, substancjach zabronionych i wielu innych rzeczach wpływających na Twoje wyniki i pewność dotyczącą przyjmowanych przez Ciebie suplementów.

W mediach często można usłyszeć o sportowcach zawieszanych za stosowanie substancji zakazanych. Na skutek takich sytuacji, sportowcy nie mogą występować w zawodach, są karani finansowo, a niejednokrotnie, tracą swoje szanse na profesjonalną karierę i spełnienie swoich marzeń. Z takimi konsekwencjami, budowana jest też reputacja sportowca, którą niezwykle ciężko odbudować. Zdarza się jednak, że wszystkie te rezultaty nie biorą się z zamierzonego działania danej osoby, a z winy przyjmowania suplementów, które zostały zanieczyszczone nieumyślnie i zawierają substancje zakazane.

Aby chronić reputację i bezpieczeństwo sportowców, warto podejmować świadome decyzje, przyjmując te suplementy, które posiadają odpowiedni certyfikat bezpieczeństwa Informed Sport.

1. Dlaczego testowanie suplementów jest ważne

Na podstawie badań i analiz szacuje się, że od 10 do 15% suplementów dostępnych na rynku może zawierać śladowe ilości substancji zakazanych. Nawet przy niskim poziomie zanieczyszczeń sportowiec może uzyskać wynik pozytywny w teście antydopingowym. Co więcej – sportowcy często przyjmują wiele różnych suplementów kilka razy dziennie, zwiększając ryzyko kumulacji i przekroczenia dozwolonego progu wykrywalności.

Do przypadkowych zanieczyszczeń suplementów może dochodzić na trzy główne sposoby:

1.1. Kontaminacja krzyżowa w procesie produkcji

Zakłady produkcyjne i sprzęt używany do wytwarzania suplementów muszą być dokładnie czyszczone między seriami. W celu zapobiegania zanieczyszczeniom krzyżowym, Informed Sport przeprowadza audyt zakładu produkcyjnego przed udzieleniem odpowiedniego certyfikatu. Warto pamiętać, że niektóre substancje zabronione są wyjątkowo trudne do usunięcia z linii produkcyjnej, ponieważ ich konsystencja sprawia, że „przylegają” one do powierzchni.

W trakcie prawidłowego audytu jakości suplementów analizowane są kluczowe punkty, takie jak:

Procedury kontrolne oparte są na ponad 12 latach doświadczenia i 550 audytach w zakładach produkcyjnych na całym świecie. Oceniane są standardowe procedury operacyjne obowiązujące w obszarach produkcji, pakowania i magazynowania – wszystko po to, aby wyeliminować ryzyko zanieczyszczeń. Podczas identyfikacji materiałów wysokiego ryzyka, wdrażany jest plan naprawczy gwarantujący, że materiały nie będą miały kontaktu z certyfikowanymi produktami ani sprzętem produkcyjnym.

1.2. Zanieczyszczenia pochodzące ze składników

Źródłem problemów mogą być również naturalne składniki roślinne, które zawierają steroidy lub związki stymulujące o pochodzeniu naturalnym. Często ich obecność jest ignorowana, ponieważ nie są powszechnie znane jako substancje zakazane. W efekcie, suplementy roślinne mogą zawierać nieświadomie ilości zabronionych substancji, które wystarczą, by wynik testu był pozytywny.

Laboratorium Informed Sport – akredytowane zgodnie z normą ISO 17025 – potrafi wykryć nawet naturalnie występujące związki i określić, czy ich poziom może stanowić zagrożenie dla sportowca.

1.3. Zanieczyszczenie składników w łańcuchu dostaw

Niektóre składniki mogą pochodzić z krajów, w których obowiązują niższe standardy kontroli jakości. Przykładowo, w Stanach Zjednoczonych, FDA (Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków) nie wymaga testowania składników pod kątem zanieczyszczeń substancjami zakazanymi.

To m.in. dlatego Informed Sport wdraża ocenę dostawców surowców, aby upewnić się, że producent posiada program kwalifikacji dostawców, który pozwala zidentyfikować, czy dany dostawca produkuje lub obsługuje substancje zabronione.

2. Lista substancji zabronionych

Lista substancji zabronionych określa związki chemiczne i technologie, które są zakazane przez Światową Agencję Antydopingową (WADA), a także przez organizacje sportowe w ligach akademickich i zawodowych. Lista ta dotyczy sportowców wyczynowych, podlegających regularnym kontrolom antydopingowym.

Aktualizowana co roku lista zawiera:

3. Substancje stale zabronione

3.1. Środki anaboliczne

Stosowane w leczeniu zaburzeń hormonalnych, takich jak opóźnione dojrzewanie, niektóre typy impotencji i choroby prowadzące do utraty masy mięśniowej.

Przykłady środków anabolicznych: testosteron, nandrolon, DHEA, klenbuterol, selektywne modulatory receptora androgenowego (SARMs).

Możliwe skutki uboczne:

4. Substancje zabronione podczas zawodów

Niektóre substancje są zabronione wyłącznie w trakcie rywalizacji sportowej, ponieważ mogą tymczasowo poprawiać wydolność fizyczną lub maskować inne substancje dopingujące. Do najczęściej zakazanych w tej kategorii należą:

4.1. Stymulanty

Stymulanty to związki chemiczne, które pobudzają pracę organizmu, przyspieszając funkcje życiowe lub działanie określonych narządów. Znajdują się zarówno w codziennych produktach, jak np. kofeina, jak i w lekach dostępnych bez recepty czy w środkach rekreacyjnych (np. amfetamina, kokaina).

Często występują w formułach odchudzających i przedtreningowych. Dążenie producentów do stworzenia „najmocniejszego” produktu może skutkować stosowaniem składników działających podobnie do amfetaminy, co grozi pozytywnym wynikiem testu antydopingowego.

4.4. Kannabinoidy

Zakazane niezależnie od miejsca rozgrywania zawodów. Choć CBD (kannabidiol) sam w sobie nie znajduje się już na liście substancji zabronionych, należy pamiętać, że CBD pozyskiwane z konopi może zawierać THC, który nadal jest substancją zakazaną.

5. Substancje zakazane ciągle są (i będą) w sprzedaży

Warto wiedzieć, że wiele substancji znajdujących się na listach zakazanych (np. kokaina, ecstasy) to środki nielegalne, ale są również takie, które można legalnie nabyć – na receptę lub nawet bez niej.

To, że dany składnik jest zakazany w sporcie, nie oznacza, że jest zakazany w sprzedaży. Organizacje sportowe uznają niektóre substancje za niedozwolone, jeśli dają one nieuczciwą przewagę w treningu lub zawodach.

Pamiętaj jednak, by stosować wyłącznie suplementy, które zostały przebadane na obecność substancji zakazanych i posiadają certyfikat Informed Sport.

6. Produkty zanieczyszczone

Zdarza się, że suplement zawiera substancję zakazaną, mimo że nie została ona uwzględniona na etykiecie. Choć większość renomowanych producentów nie stosuje takich praktyk celowo, zanieczyszczenia zdarzają się częściej, niż myślisz.

Testy Informed (ponad 22 000 próbek rocznie) pokazują, że zanieczyszczenia mają najczęściej charakter przypadkowy, a wykryte ilości, chociaż bardzo małe są wystarczające do tego, by wywołać pozytywny wynik testu antydopingowego.

To dlatego tak ważne jest testowanie gotowego produktu. Tylko wtedy sportowiec może mieć pełne zaufanie do bezpieczeństwa suplementu i pewność podczas kontroli antydopingowej.

W branży suplementów istnieje popularne przekonanie, że jeśli firma posiada certyfikat GMP (Good Manufacturing Practice), to jej produkty są automatycznie wolne od substancji zabronionych. Niestety, nie jest to do końca prawda.

7. Certyfikacja GMP – co oznacza?

Certyfikacja GMP oznacza jedynie, że producent ma wdrożone odpowiednie procedury i dokumentację gwarantującą:

Jest jednak jeszcze druga strona:

W praktyce oznacza to, że nawet produkt wytworzony w zakładzie z certyfikatem GMP może zostać nieumyślnie zanieczyszczony, co wiąże się z realnym ryzykiem dla sportowca.

Często spotykać można jednak tzw. mieszanki unikalne opatrzone nazwami marketingowymi i nie ujawniające dokładnego składu. W takich przypadkach, należy dokładnie przeanalizować każdy składnik, aby sprawdzić, czy nie znajduje się na liście substancji zabronionych.

8. Zagrożenie nieumyślnego dopingu – co może oznaczać dla Ciebie?

Organizacje sportowe, które rozumieją ryzyko związane z potencjalnym przyjmowaniem niesprawdzonych i zanieczyszczonych suplementów, mogą:

• skuteczniej edukować zawodników,
• doradzać bezpieczniejsze wybory suplementacyjne,
• chronić reputację programu, zespołu i samych sportowców.

Edukacja i świadomość to kluczowe narzędzia w walce z nieumyślnym dopingiem.

9. Ważne statystyki i ciekawostki

Poniżej, znajdziesz kilka ważnych statystyk i ciekawostek związanych z suplementami sportowymi.

10. Zagrożenie dla sportowców

Większość sportowców stosuje suplementy, by wspierać regenerację i poprawę wyników. Jednak nawet nieświadome spożycie substancji zabronionej może:

• zniszczyć karierę,
• doprowadzić do publicznej krytyki,
• pozbawić zaufania – często bez możliwości jego odbudowy.

Niestety, wielu sportowców, w różnych dyscyplinach sportowych, doświadczyło powyższych problemów – nie ze względu na chęć oszukania systemu, ale na brak wiedzy i staranności, związanej z wyborem suplementów.

Poniżej, znajdziesz tylko kilka wypowiedzi sportowców, którzy padli ofiarą suplementów zanieczyszczonych:

Kary finansowe i zakaz występów na zawodach międzynarodowych to tylko jedne z konsekwencji przyjmowania niedozwolonych substancji. Co gorsza, konsekwencje mogą być jeszcze gorsze. Przykładowo, jeden z zawodników maratonu po zawodach zasłabł i zmarł z powodu ostrej niewydolności serca. W jego organizmie wykryto DMAA – substancję obecną w przyjętym suplemencie, która w połączeniu z wysiłkiem doprowadziła do śmierci.

W niektórych sytuacjach, przyjmowanie niesprawdzonych suplementów może być więc nawet sprawą życia i śmierci.

11. Jak edukować i chronić sportowców?

Ostateczna odpowiedzialność za to, co trafia do organizmu, spoczywa zawsze na sportowcu. Ale to często trener, dietetyk, fizjoterapeuta, czy inny członek sztabu, ma ogromny wpływ na świadomość i decyzje zawodnika.

Aby pomóc w edukacji na temat suplementów, warto zadać sobie i odpowiedzieć na poniższe pytania:

12. Jak znaleźć bezpieczne suplementy?

Wybór bezpiecznych suplementów sportowych nie jest zbyt skomplikowany, ale trzeba pamiętać, że produktów, których możesz być pewien nie ma bardzo dużo. Największą ich ilość możesz znaleźć w naszym sklepie New Level Sport.

Najlepiej szukać tych oznaczonych logotypem Informed Sport (w prawym dolnym rogu zdjęcia produktu). Ze swojej strony staramy się dokładnie selekcjonować te suplementy, które zapewniają maksymalną pewność i bezpieczeństwo. Nie każda marka decyduje się jednak na testowanie wszystkich swoich produktów z niezależnymi laboratoriami. Do marek, które posiadają największą liczbę produktów Informed Sport należą:

Teraz, kiedy wiesz już z czym wiążą się bezpieczne suplementy i jak podejmować decyzje związane z ich wyborem, kieruj się w stronę swojej pewności i bezpieczeństwa, wybierając te produkty, do których na 100% nie będziesz mógł mieć żadnych wątpliwości!